Sổ Lệnh Là Gì? Giải Thích Bid, Ask, Spread Và Độ Sâu
Sổ lệnh là danh sách trực tiếp các lệnh mua và bán của một thị trường. Học cách đọc bid, ask, spread và độ sâu, và sổ lệnh ảnh hưởng thế nào đến giá khớp của bạn.
Cập nhật
Sổ lệnh là danh sách trực tiếp của mọi lệnh mua đang mở (bid) và lệnh bán đang mở (ask) cho một cặp giao dịch, được sắp xếp theo giá. Các sàn khớp lệnh mới đến với nó để thực hiện giao dịch. Đọc sổ lệnh cho bạn biết chi phí thực của việc giao dịch một quy mô nhất định, không chỉ là giá gần nhất trên biểu đồ.
Điểm chính
- Bid là lệnh mua; ask (chào bán) là lệnh bán.
- Bid tốt nhất là giá mua cao nhất; ask tốt nhất là giá bán thấp nhất.
- Spread = ask tốt nhất − bid tốt nhất; giá giữa nằm chính giữa hai mức này.
- Độ sâu là lượng khối lượng nằm gần các mức giá tốt nhất; nó quyết định trượt giá.
- Lệnh giới hạn nằm chờ là maker; lệnh khớp với sổ lệnh là taker.
Cấu trúc của một sổ lệnh
Đây là một sổ lệnh đơn giản cho một token:
| Phía | Giá | Khối lượng (đơn vị) |
|---|---|---|
| Ask | $100.12 | 2,500 |
| Ask | $100.08 | 1,200 |
| Ask | $100.05 | 800 |
| Bid | $100.00 | 1,000 |
| Bid | $99.97 | 1,500 |
| Bid | $99.93 | 3,000 |
- Ask tốt nhất: $100.05. Mức giá rẻ nhất để mua ngay lúc này.
- Bid tốt nhất: $100.00. Mức giá cao nhất để bán ngay lúc này.
- Spread: $100.05 − $100.00 = $0.05.
- Giá giữa: ($100.05 + $100.00) ÷ 2 = $100.025.
- Spread %: $0.05 ÷ $100.025 ≈ 0.05%.
Ví dụ tính toán: quét qua sổ lệnh
Bạn đặt lệnh mua thị trường 1,500 đơn vị. Nó khớp với các lệnh ask từ giá thấp nhất trở lên:
| Mức | Giá | Đã khớp | Chi phí |
|---|---|---|---|
| 1 | $100.05 | 800 | $80,040 |
| 2 | $100.08 | 700 | $70,056 |
| Tổng | 1,500 | $150,096 |
Giá trung bình: $150,096 ÷ 1,500 = $100.064. Tức là cao hơn khoảng 0.014% so với ask tốt nhất và 0.039% so với giá giữa. Trên sổ lệnh sâu, chi phí này nhỏ, nhưng trên sổ lệnh mỏng, cùng lệnh đó có thể quét qua nhiều mức giá và tốn hơn nhiều.
Bid, ask và chi phí giao dịch
Khi giao dịch ngay lập tức, bạn vượt qua spread: lệnh mua trả giá ask và lệnh bán nhận giá bid. Mua rồi bán ngay cùng quy mô đó sẽ mất spread cộng hai lần phí taker. Đó là lý do spread hẹp quan trọng đến vậy với giao dịch ngắn hạn và arbitrage.
| Điều kiện thị trường | Spread | Độ sâu | Ý nghĩa với bạn |
|---|---|---|---|
| Coin lớn trên sàn lớn | Rất hẹp | Sâu | Chi phí thấp, có thể giao dịch quy mô lớn |
| Coin tầm trung | Vừa phải | Trung bình | Kiểm tra độ sâu trước khi tăng quy mô |
| Niêm yết mới hoặc nhỏ | Rộng | Mỏng | Trượt giá cao; giá có thể nhảy vọt |
| Khi có tin tức hoặc sập giá | Mở rộng nhanh | Mỏng đi | Lệnh thị trường có thể khớp xa giá gần nhất |
Các loại lệnh và sổ lệnh
| Loại lệnh | Tương tác với sổ lệnh | Maker hay taker |
|---|---|---|
| Lệnh giới hạn cách xa thị trường | Nằm chờ trên sổ lệnh | Maker |
| Lệnh giới hạn post-only | Nằm chờ, hoặc hủy nếu sẽ khớp ngay | Maker |
| Lệnh thị trường | Khớp với các lệnh đang nằm chờ | Taker |
| Lệnh giới hạn vượt qua spread | Khớp ngay, ít nhất một phần | Taker |
| Lệnh dừng | Trở thành lệnh thị trường hoặc giới hạn khi được kích hoạt | Thường là taker |
Sổ lệnh trên DEX
Nhiều spot DEX không dùng sổ lệnh; chúng dùng pool thanh khoản AMM, nơi một công thức quyết định giá. Một số perp DEX, như Hyperliquid và dYdX, có vận hành sổ lệnh on-chain đầy đủ. Xem CEX và DEX để biết các thiết kế này so sánh ra sao.
Sổ lệnh và arbitrage
Một chênh lệch giá giữa hai sàn chỉ hữu ích trong phạm vi khối lượng có sẵn ở các mức giá tốt nhất. Nếu ask tốt nhất trên một sàn có 200 đơn vị và bid tốt nhất trên sàn kia có 50, chỉ 50 đơn vị có thể giao dịch ở mức spread niêm yết. Công cụ quét arbitrage của ArbTide dùng đầu sổ lệnh và hiển thị khối lượng tối đa ở các mức giá niêm yết; trang phương pháp giải thích vì sao lệnh lớn hơn nhận giá tệ hơn. Để thử một tuyến với quy mô và phí của riêng bạn, hãy dùng công cụ tính lợi nhuận arbitrage.
Câu hỏi thường gặp
- Sổ lệnh trong crypto là gì?
- Sổ lệnh (order book) là danh sách theo thời gian thực của mọi lệnh mua đang mở (bid) và lệnh bán đang mở (ask) cho một cặp giao dịch, được sắp xếp theo giá. Sàn khớp các lệnh mới đến với sổ lệnh này để thực hiện giao dịch.
- Spread mua-bán là gì?
- Spread mua-bán (bid-ask spread) là chênh lệch giữa giá bid cao nhất và giá ask thấp nhất. Spread hẹp báo hiệu thị trường thanh khoản; spread rộng nghĩa là giao dịch ngay lập tức tốn kém hơn.
- Độ sâu sổ lệnh là gì?
- Độ sâu là tổng khối lượng lệnh đang nằm chờ ở hoặc gần các mức giá tốt nhất. Sổ lệnh sâu có thể hấp thụ giao dịch lớn với ít biến động giá, còn sổ lệnh mỏng thì biến động mạnh.
- Vì sao lệnh thị trường của tôi khớp ở giá tệ hơn giá hiển thị?
- Giá hiển thị thường là giá bid hoặc ask tốt nhất. Nếu lệnh của bạn lớn hơn khối lượng có sẵn ở mức đó, nó sẽ khớp cả ở các mức tiếp theo, nên giá trung bình của bạn tệ hơn. Đó là trượt giá.