Kriptoda işlem hacmi nedir?

İşlem hacmi, bir coin'in belirli bir süre boyunca, genellikle son 24 saatte alınıp satılan toplam miktarıdır. Coin cinsinden (temel hacim) veya USDT ya da USD gibi fiyatlandırma para birimi cinsinden (fiyatlandırma hacmi) gösterilir.

Wash trading, aynı kişinin veya grubun kendisiyle işlem yapması, yani aynı anda alıp satarak gerçek bir sahiplik değişimi yaşanmamasıdır. Raporlanan hacmi şişirir ve bir piyasayı olduğundan daha aktif ve likit gösterebilir.

Borsalar neden aynı coin için farklı hacimler raporlar?

Her borsa yalnızca kendi işlemlerini raporlar, kendi sayım kurallarını kullanır ve promosyon amaçlı ya da yapay aktiviteyi dahil edebilir. Türev hacmi de kaldıracın katladığı nominal değer üzerinden ölçülür; bu yüzden spot hacimle doğrudan karşılaştırılamaz.

Yüksek işlem hacmi yüksek likidite ile aynı şey mi?

Hayır. Hacim geçmişte ne kadar işlem yapıldığını ölçer; likidite ise şu anda fiyatı oynatmadan ne kadar işlem yapabileceğinizi ölçer. Emir defteri derinliği ve alış-satış spread'i, likidite için raporlanan hacimden daha iyi göstergelerdir.

İyi bir hacim/piyasa değeri oranı nedir?

Evrensel olarak iyi bir değer yoktur. Oran, bir coin'in piyasa değerinin ne kadarının bir günde el değiştirdiğini gösterir; ancak alışılmadık derecede yüksek bir oran gerçek spekülasyonu, bir haber olayını veya şişirilmiş hacmi yansıtabilir, bu yüzden emir defteri derinliğiyle karşılaştırılarak kontrol edilmelidir.

Kriptoda İşlem Hacmi Nedir? Raporlanan ve Gerçek Hacim

Kriptoda işlem hacmi, bir varlığın belirli bir süre boyunca, genellikle son 24 saatte alınıp satılan toplam değeridir ve her borsa bunu kendi piyasaları için raporlar. Trader'lar hacmi bir piyasanın ne kadar aktif olduğunu değerlendirmek için kullanır. Ancak raporlanan hacim her zaman gerçek hacim değildir; wash trading gibi uygulamalar onu şişirebilir ve bu da borsalar arası karşılaştırmaları gürültülü hale getirir.

Önemli noktalar

24 saatlik hacim en yaygın ölçüdür; coin cinsinden (temel hacim) veya USD ya da USDT cinsinden (fiyatlandırma hacmi) gösterilir.
Normalde her işlem bir kez sayılır: bir alıcı ve bir satıcı tek bir işlem oluşturur.
Türev hacmi nominaldir; bu yüzden kaldıraç ve sık pozisyon değişiklikleri onu spot hacimden çok daha büyük gösterebilir.
Wash trading, gerçek bir sahiplik değişimi olmadan raporlanan hacmi şişiren sahte aktivitedir.
Hacim likidite değildir. Bir platforma güvenmeden önce emir defteri derinliğini ve alış-satış spread'ini kontrol edin.
Borsalar arası hacim karşılaştırmaları gürültülüdür; bunları yalnızca kaba bir rehber olarak kullanın.

İşlem hacmi nasıl ölçülür

Bir alıcı ile bir satıcı eşleştiğinde borsa tek bir işlem kaydeder. Hacim, dönem boyunca gerçekleşen tüm işlemlerin büyüklüğünü toplar.

Temel hacim coin'leri sayar. 0.5 BTC'lik 300 işlem gerçekleştiyse temel hacim 300 × 0.5 = 150 BTC olur.
Fiyatlandırma hacmi değeri fiyatlandırma para birimi cinsinden sayar. Bu işlemlerin ortalaması BTC başına $60,000 ise (örnek için varsayılmıştır), fiyatlandırma hacmi 150 × $60,000 = $9,000,000 olur.

Çoğu site, farklı coin'lerin karşılaştırılabilmesi için fiyatlandırma hacmini USD cinsinden gösterir. Veri toplayıcılar (aggregator'lar) ardından hacmi borsalar ve pariteler genelinde toplar; sayım kurallarındaki ve veri kalitesindeki farklar da burada önem kazanmaya başlar.

Spot hacim ve türev hacmi

Spot piyasalarda hacim, gerçekten el değiştiren coin'leri yansıtır. Sürekli vadeli işlemler gibi türevlerde ise hacim, yatırılan marjin değil, her pozisyonun tam büyüklüğü olan nominal değer üzerinden ölçülür.

Örnek hesap: bir trader 10x kaldıraçla $1,000 teminat (marjin) yatırıp $10,000 tutarında bir pozisyon açıyor, ardından aynı gün içinde kapatıyor.

İşlem	İşlem gören nominal değer
$10,000'lık pozisyon açma	$10,000
$10,000'lık pozisyonu kapatma	$10,000
Sayılan toplam hacim	$20,000

Trader $1,000 sermayeyle $20,000 hacim yarattı. Bunu bir günde on kez tekrarlarsa aynı $1,000, $200,000 hacim üretir. Türev hacminin genellikle spot hacmi fersah fersah geçmesinin ve ikisinin doğrudan karşılaştırılmaması gerekmesinin nedeni budur. İşlem devri yerine açık pozisyonlar için açık pozisyon (open interest) verisine bakın.

Wash trading nedir?

Wash trading, aynı kişinin veya grubun bir işlemin iki tarafında da yer alması, yani kendisinden alıp kendisine satmasıdır. Sahiplik gerçekte değişmez, ancak işlem yine de hacme sayılır.

Bunun nedenleri şunlardır:

Sıralamalar: birçok site borsaları ve coin'leri hacme göre sıralar ve daha üst sıra daha fazla kullanıcı çeker.
Listelemeler ve pazarlama: bir token projesi coin'inin aktif görünmesini isteyebilir.
Teşvik programları: işlem yarışmaları, ücret iadeleri veya "işlem yap, kazan" (trade-to-earn) ödülleri, kendinizle işlem yapmanın maliyetinden fazlasını ödeyebilir.
Sıfır ücretli piyasalar: işlem ücretsiz olduğunda sahte hacim yaratmanın maliyeti neredeyse sıfırdır.

Olası wash trading belirtileri arasında neredeyse hiç fiyat hareketi olmadan istikrarlı hacim, devasa raporlanan hacmin yanında çok sığ emir defterleri ve düzenli kalıplarla tekrarlanan işlem büyüklükleri yer alır. Bunların hiçbiri tek başına wash trading'i kanıtlamaz.

Hacim/piyasa değeri oranı

Farklı büyüklükteki coin'ler arasında aktiviteyi karşılaştırmanın yaygın bir yolu, 24 saatlik hacmi piyasa değerine bölmektir.

Hacim/piyasa değeri oranı = 24 saatlik hacim ÷ piyasa değeri

Örneğin bir coin'in piyasa değerinin $500 milyon, 24 saatlik hacminin $50 milyon olduğunu varsayalım. Oran $50 milyon ÷ $500 milyon = 10% olur; yani piyasa değerinin onda biri bir günde el değiştirmiştir.

Daha yüksek bir oran daha aktif işlem yapıldığına işaret eder, ancak bu otomatik olarak iyi değildir. Gerçek haberlerden, yoğun spekülasyondan, yeni bir listelemeden veya şişirilmiş hacimden kaynaklanabilir. Benzer coin'lerin çok üzerinde bir oran gösteren ve emir defteri sığ olan bir coin, raporlanan rakamlarına güvenmeden önce daha yakından incelenmeyi hak eder.

Borsalar arası karşılaştırmalar neden gürültülüdür

Üç borsanın aynı coin için şu rakamları raporladığını varsayalım (rakamlar örnek amaçlı varsayılmıştır):

Borsa	Raporlanan 24 saatlik hacim	Orta fiyatın 1% yakınındaki büyüklük	Alış-satış spread'i
Borsa A	$80 milyon	$150,000	0.20%
Borsa B	$25 milyon	$900,000	0.02%
Borsa C	$10 milyon	$400,000	0.05%

Hacme göre Borsa A en büyük görünür. Derinlik ve spread'e göre ise işlem yapmak için en iyi yer Borsa B'dir: fiyatın 1% yakınında altı kat daha fazla büyüklüğü doldurabilirsiniz ve spread on kat daha dardır. A'nın hacmi ile derinliği arasındaki uyumsuzluk, şişirilmiş veya teşvikli hacmin tam olarak nasıl görünebileceğini gösterir.

Raporlanan hacimlerin farklı olmasının diğer nedenleri:

Parite kapsamı: bir borsa coin'i birkaç fiyatlandırma para birimine karşı listelerken, bir diğeri yalnızca birine karşı listeleyebilir.
Sayım kuralları: bazı platformlar iç transferleri, promosyon işlemlerini veya bir işlemin her iki tarafını da dahil edebilir.
Piyasa türü: spot ve türev hacmini karıştırmak toplamları şişirir.
Veri hataları: veri toplayıcılar bazen aynı ticker'ı paylaşan iki farklı token'ı birleştirir.

Hacimden daha iyi ölçüler

Emir defteri derinliği: fiyata belirli bir uzaklık içinde ne kadar büyüklük bulunduğu.
Alış-satış spread'i (bid-ask spread): dar spread'ler genellikle piyasa yapıcılar arasında gerçek rekabet olduğu anlamına gelir.
Sizin büyüklüğünüz için kayma: işleminizin maliyetini belirleyen tek rakam.
Fiyat tutarlılığı: gerçek bir piyasa diğer platformları yakından takip eder.

Bunlar birlikte, trader'ların gerçekte ihtiyaç duyduğu şey olan likiditeyi tanımlar.

ArbTide nasıl yardımcı olur

ArbTide hacmi bir sıralama değil, bir filtre olarak kullanır: sığ piyasalar fiyat rotalarından çıkarılır ve borsalar arası ortalama fonlama oranları 24 saatlik sürekli sözleşme hacmine göre ağırlıklandırılır; böylece aşırı oranlara sahip küçük piyasalar ortalamaları bozmaz. Canlı arbitraj tarayıcısı ayrıca en iyi fiyattan mevcut büyüklüğü de gösterir; bu, ne kadar işlem yapabileceğinizin daha dürüst bir ölçüsüdür.