Hợp Đồng Tương Lai Vĩnh Cửu Là Gì? Cách Perp Crypto Hoạt Động
Hợp đồng tương lai vĩnh cửu là phái sinh crypto không có ngày đáo hạn, bám theo giá spot nhờ funding. Tìm hiểu cách perp hoạt động, cách tính PnL và funding.
Cập nhật
Hợp đồng tương lai vĩnh cửu (perp) là hợp đồng phái sinh crypto cho phép trader long hoặc short một tài sản bằng đòn bẩy và không có ngày đáo hạn. Thay vì tất toán vào một ngày cố định, chúng dùng funding rate định kỳ để giữ giá sát với giá spot. Perp là một trong những sản phẩm được giao dịch nhiều nhất trong crypto.
Điểm chính
- Perp không bao giờ đáo hạn, nên một vị thế có thể mở bao lâu tùy ký quỹ cho phép.
- Chúng được giữ sát giá spot nhờ các khoản thanh toán funding giữa phe long và short.
- Bạn có thể long hoặc short bằng đòn bẩy, điều này cũng đi kèm rủi ro thanh lý.
- Perp tuyến tính tất toán bằng stablecoin; perp nghịch đảo tất toán bằng chính coin đó.
- Thanh lý và PnL chưa thực hiện dùng giá đánh dấu, không phải giá khớp gần nhất.
Hợp đồng tương lai vĩnh cửu hoạt động thế nào
Một perp là hợp đồng giữa hai trader. Một bên long và có lãi nếu giá tăng. Bên kia short và có lãi nếu giá giảm. Không bên nào sở hữu coin cơ sở. Sàn giữ ký quỹ của cả hai bên và thanh toán lãi lỗ khi giá biến động.
Có ba mức giá quan trọng:
- Giá gần nhất: giá của giao dịch mới nhất trên perp.
- Giá chỉ số: mức trung bình của giá spot từ nhiều sàn.
- Giá đánh dấu: mức giá hợp lý dùng cho PnL và thanh lý.
Xem giá đánh dấu và giá chỉ số để biết chúng khác nhau thế nào.
Perp, spot và hợp đồng tương lai có kỳ hạn
| Đặc điểm | Spot | Hợp đồng tương lai có kỳ hạn | Hợp đồng tương lai vĩnh cửu |
|---|---|---|---|
| Sở hữu tài sản | Có | Không | Không |
| Ngày đáo hạn | Không có | Có (ví dụ theo quý) | Không có |
| Đòn bẩy | Không (trừ khi giao dịch ký quỹ) | Có | Có |
| Có thể short | Không trực tiếp | Có | Có |
| Neo giá với spot | Chính là spot | Hội tụ khi đáo hạn | Funding rate |
| Chi phí nắm giữ | Không có | Đã tính vào basis | Các khoản thanh toán funding |
Hợp đồng vĩnh cửu tuyến tính và nghịch đảo
| Loại | Ký quỹ và tất toán | Ví dụ | PnL trả bằng |
|---|---|---|---|
| Tuyến tính (ký quỹ USDT hoặc USDC) | Stablecoin | Perp BTCUSDT | Stablecoin |
| Nghịch đảo (ký quỹ coin) | Chính coin đó | Perp BTCUSD ký quỹ bằng BTC | BTC |
Hợp đồng tuyến tính dễ tính toán hơn vì lãi lỗ tính bằng đô la. Hợp đồng nghịch đảo thêm một lớp phơi nhiễm thứ hai: bản thân ký quỹ của bạn thay đổi giá trị khi giá coin biến động.
Ví dụ tính toán: một vị thế long có đòn bẩy
Bạn nạp $1,000 USDT và mở long 5x BTC ở giá $50,000. Quy mô vị thế (giá trị danh nghĩa) của bạn là $5,000, tức 0.1 BTC.
BTC tăng lên $52,000 (+4%) trong 10 ngày. Funding là 0.01% mỗi 8 giờ, và phí taker là 0.05%.
| Hạng mục | Số tiền |
|---|---|
| PnL theo giá: 0.1 BTC × $2,000 | +$200.00 |
| Funding đã trả: $5,000 × 0.01% × 30 lần thanh toán | −$15.00 |
| Phí mở lệnh: $5,000 × 0.05% | −$2.50 |
| Phí đóng lệnh: $5,200 × 0.05% | −$2.60 |
| Lợi nhuận ròng | +$179.90 |
Biến động giá 4% tạo ra khoảng 18% lợi nhuận trên ký quỹ. Cùng mức đòn bẩy đó hoạt động theo chiều ngược lại: giảm 4% sẽ khiến bạn mất gần bằng số tiền đó, và mức giảm gần 20% sẽ thanh lý vị thế. Dòng funding giả định giá trị danh nghĩa giữ ở gần $5,000; trên thực tế, nó được tính trên giá trị vị thế tại mỗi thời điểm funding. Kiểm tra vị thế của bạn sẽ bị đóng ở đâu bằng công cụ tính giá thanh lý.
Vì sao trader dùng hợp đồng tương lai vĩnh cửu
- Giao dịch theo hướng giá với đòn bẩy mà không cần roll hợp đồng.
- Short một tài sản mà không cần vay nó.
- Phòng hộ một khoản nắm giữ spot, ví dụ trong một vị thế trung lập delta.
- Kiếm funding thông qua giao dịch cash-and-carry hoặc arbitrage funding liên sàn.
Rủi ro của hợp đồng tương lai vĩnh cửu
- Thanh lý: đòn bẩy nghĩa là biến động nhỏ cũng có thể xóa sạch ký quỹ.
- Chi phí funding: khi funding dương mạnh, giữ vị thế long có thể tốn kém theo thời gian.
- Phí: mỗi lần mở và đóng đều trả phí maker hoặc taker.
- Rủi ro sàn: ký quỹ được giữ bởi nền tảng, dù là sàn tập trung hay smart contract.
- Râu nến và thanh khoản mỏng: các thị trường nhỏ có thể biến động mạnh chỉ vì một lệnh lớn.
Xem dữ liệu perp trực tiếp ở đâu
Funding rate, chu kỳ và quy ước khác nhau theo sàn. Nhiều sàn tập trung trả funding mỗi 8 giờ, trong khi các perp DEX như Hyperliquid trả mỗi giờ. So sánh tỷ lệ hiện tại trên trang funding rate trực tiếp, hoặc xem các sàn được theo dõi trên trang sàn giao dịch.
Spread funding trực tiếp
Trực tiếpTính đến · làm mới mỗi 30 giây
- 1.3976%Spread mỗi 8h
- Sàn
- 12
- Trung bình mỗi 8h (trọng số khối lượng)
- -1.1137%
- Trung vị mỗi 8h
- -0.9892%
- Cao nhất
- WhiteBIT -0.4076%/4h (-892.67%)
- Thấp nhất
- Bybit -0.2766%/1h (-2423.01%)
- 0.9570%Spread mỗi 8h
- Sàn
- 13
- Trung bình mỗi 8h (trọng số khối lượng)
- -0.0901%
- Trung vị mỗi 8h
- -0.1050%
- Cao nhất
- KuCoin 0.0674%/1h (590.42%)
- Thấp nhất
- Gate -0.4178%/8h (-457.49%)
- 0.6131%Spread mỗi 8h
- Sàn
- 11
- Trung bình mỗi 8h (trọng số khối lượng)
- -0.0434%
- Trung vị mỗi 8h
- 0.0100%
- Cao nhất
- Binance 0.0050%/4h (10.95%)
- Thấp nhất
- Bybit -0.3015%/4h (-660.36%)
- 0.5708%Spread mỗi 8h
- Sàn
- 14
- Trung bình mỗi 8h (trọng số khối lượng)
- -0.1382%
- Trung vị mỗi 8h
- -0.1488%
- Cao nhất
- Deepcoin 0.1471%/8h (161.07%)
- Thấp nhất
- XT.COM -0.2119%/4h (-463.98%)
- 0.5459%Spread mỗi 8h
- Sàn
- 12
- Trung bình mỗi 8h (trọng số khối lượng)
- -0.4385%
- Trung vị mỗi 8h
- -0.4289%
- Cao nhất
- HTX -0.0244%/4h (-53.48%)
- Thấp nhất
- Bybit -0.2974%/4h (-651.25%)
| NMR | 12 | -1.1137% | -0.9892% | WhiteBIT -0.4076%/4h (-892.67%) | Bybit -0.2766%/1h (-2423.01%) | 1.3976% |
| ONE | 13 | -0.0901% | -0.1050% | KuCoin 0.0674%/1h (590.42%) | Gate -0.4178%/8h (-457.49%) | 0.9570% |
| SIREN | 11 | -0.0434% | 0.0100% | Binance 0.0050%/4h (10.95%) | Bybit -0.3015%/4h (-660.36%) | 0.6131% |
| BZ | 14 | -0.1382% | -0.1488% | Deepcoin 0.1471%/8h (161.07%) | XT.COM -0.2119%/4h (-463.98%) | 0.5708% |
| BR | 12 | -0.4385% | -0.4289% | HTX -0.0244%/4h (-53.48%) | Bybit -0.2974%/4h (-651.25%) | 0.5459% |
Câu hỏi thường gặp
- Hợp đồng tương lai vĩnh cửu là gì?
- Hợp đồng tương lai vĩnh cửu là hợp đồng phái sinh cho phép trader long hoặc short một tài sản crypto bằng đòn bẩy mà không có ngày đáo hạn. Một khoản thanh toán funding định kỳ giữa phe long và short giữ giá hợp đồng sát với giá spot.
- Bạn có sở hữu coin khi giao dịch hợp đồng tương lai vĩnh cửu không?
- Không. Một vị thế hợp đồng tương lai vĩnh cửu là một hợp đồng bám theo giá tài sản. Bạn lãi hoặc lỗ theo biến động giá, nhưng không thể rút coin cơ sở ra khỏi vị thế.
- Hợp đồng tương lai vĩnh cửu khác hợp đồng tương lai thông thường thế nào?
- Hợp đồng tương lai thông thường (có kỳ hạn) có ngày đáo hạn và hội tụ về giá spot khi tất toán. Hợp đồng tương lai vĩnh cửu không bao giờ đáo hạn và thay vào đó dùng funding rate để bám sát giá spot.
- Hợp đồng vĩnh cửu tuyến tính và nghịch đảo khác nhau thế nào?
- Hợp đồng vĩnh cửu tuyến tính được ký quỹ và tất toán bằng stablecoin như USDT hoặc USDC, nên lãi lỗ tính bằng đô la. Hợp đồng vĩnh cửu nghịch đảo được ký quỹ và tất toán bằng chính coin đó, như BTC, nên lãi lỗ được trả bằng coin đó.
- Vì sao hợp đồng tương lai vĩnh cửu có funding rate?
- Vì hợp đồng vĩnh cửu không bao giờ đáo hạn, nó không có ngày tất toán nào buộc giá quay về spot. Funding khiến phía đang đẩy giá xa khỏi spot phải trả cho phía kia, kéo hai mức giá lại gần nhau.