Cash-and-Carry İşlemi Nedir? Kripto Baz İşlemi Rehberi
Cash-and-carry işlemi spot kripto alıp vadeli veya perp'te short açarak az fiyat riskiyle baz ya da fonlama kazanır. İşleyişi, getirisi ve riskleri.
Güncellendi:
Cash-and-carry işlemi, bir varlığı spot piyasada alıp aynı miktarda vadeli işlem veya sürekli vadeli işlemde short açarak fiyat farkını veya fonlama oranını kazanan delta-nötr bir stratejidir. İki bacak birbirini dengelediği için işlemin varlığın fiyatına maruziyeti azdır. Baz işlemi (basis trade) olarak da adlandırılır.
Önemli noktalar
- Yapı: eşit büyüklükte long spot + short vadeli işlem veya perp.
- Vadeli (vadesi olan) sözleşmelerde getiri, girişte sabitlenen bazdır.
- Sürekli vadeli işlemlerde getiri, short pozisyonun aldığı fonlamadır.
- İşlem delta-nötrdür: iki bacaktaki fiyat hareketleri birbirini dengeler.
- Temel riskler short bacağın tasfiyesi, negatif fonlama, ücretler ve borsa riskidir.
İşlem nasıl çalışır
- Varlığı spotta alın, örneğin 1 BTC.
- Aynı miktarda BTC vadeli işlem veya perp'te short açın.
- Vade sonuna kadar (vadeli sözleşmeler) veya fonlama cazip kaldığı sürece (perp'ler) tutun.
- İki bacağı kapatın ya da vadeli sözleşmenin uzlaşmasına izin verip spotu satın.
Vadeli sözleşmeler spotun üzerinde işlem gördüğünde piyasa contango'dadır. Short vadeli sözleşme spota göre "pahalıdır" ve işlemin yakaladığı şey bu primdir.
Vadeli sözleşme ve sürekli sözleşme versiyonu
| Özellik | Vadeli sözleşme versiyonu | Sürekli sözleşme versiyonu |
|---|---|---|
| Getirinin kaynağı | Girişteki baz | Süregelen fonlama ödemeleri |
| Getiri girişte belli mi | Evet, vade sonuna kadar tutulursa | Hayır, fonlama her aralıkta değişir |
| Tutma süresi | Sabit, vade sonuna kadar | Süresiz |
| Başlıca ek risk | Daha kötü bir bazdan erken çıkış | Fonlamanın negatife dönmesi |
| Vade yenileme | Her vade sonunda gerekli | Gerekli değil |
Örnek hesaplama: vadeli sözleşmeler
BTC spotu $50,000 ve vade sonuna 90 gün kalan bir vadeli sözleşme $51,000'den işlem görüyor. 1 BTC spot alıp vadeli sözleşmede 1 BTC short açıyorsunuz.
Baz $1,000, yani 2%'dir. Yıllıklandırılmış: 2% × 365 ÷ 90 ≈ 8.1%.
Vade sonunda vadeli sözleşme spot fiyattan uzlaşılır. Bu fiyat ne olursa olsun sonuç aynıdır:
| Vade sonunda BTC | Spot kâr/zarar | Short vadeli kâr/zarar | Toplam |
|---|---|---|---|
| $45,000 | −$5,000 | +$6,000 | +$1,000 |
| $50,000 | $0 | +$1,000 | +$1,000 |
| $55,000 | +$5,000 | −$4,000 | +$1,000 |
Şimdi giriş ücretlerini (spot 0.10%, vadeli 0.05%) ve gereken sermayeyi dahil edin. Short için $10,000 marjin yatırdığınızı varsayalım; böylece toplam sermaye $60,000 olur.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Sabitlenen baz | +$1,000.00 |
| Spot alış ücreti: $50,000 × 0.10% | −$50.00 |
| Vadeli short ücreti: $51,000 × 0.05% | −$25.50 |
| Çıkış maliyetlerinden önce net | +$924.50 |
Bu, 90 günde $60,000 üzerinden yaklaşık 1.54%, yani kabaca yıllıklandırılmış 6.2% eder. Marjin gereksinimi, görünen baza kıyasla toplam sermaye üzerindeki getiriyi düşürür. Farklı girdileri baz hesaplayıcısında deneyin.
Sürekli sözleşme versiyonu
Perp'lerde vade sonu yoktur, bu yüzden sabitlenmiş bir baz da yoktur. Bunun yerine short, oran pozitif olduğunda fonlama toplar. Yaygın temel seviye olan 8 saat başına 0.01%'de bu, nominal değer üzerinden yaklaşık 10.95% APR eder. Long pozisyonlar kalabalıklaştığında oran bunun çok üzerine çıkabilir; negatife de dönebilir, bu durumda short öder.
Birçok CEX'te fonlama 8 saatte bir ödenirken Hyperliquid gibi perp DEX'ler saatlik öder. Oranları fonlama oranı hesaplayıcısıyla veya canlı fonlama oranları sayfasında aynı temelde karşılaştırın.
Riskler
- Short bacağın tasfiyesi: sert bir yükselişte short para kaybeder ve kazanç spot cüzdanında dururken tasfiye (likidasyon) edilebilir. Short'ta daha düşük kaldıraç bu riski azaltır. Tasfiye yazısına bakın.
- Sürekli sözleşme versiyonunda negatif fonlama.
- Vade sonundan önce baz hareketleri: erken kapatmak daha küçük veya negatif bir sonucu sabitleyebilir.
- Dörde kadar gerçekleşmede ücretler ve kayma.
- Spotu ve marjini tutan borsalardaki karşı taraf riski.
Cash-and-carry fırsatlarını bulmak
ArbTide coin'leri fonlamaya ve spot-perp spread'lerine göre sıralar. Canlı adaylar için cash-and-carry strateji sayfasına, oranların nasıl normalize edildiği için de metodolojiye bakın.
Canlı fonlama spread’leri
CanlıSon güncelleme · 30 saniyede bir yenilenir
- 1.2059%8h başına spread
- Borsalar
- 12
- 8h başına ortalama (hacim ağırlıklı)
- -0.7890%
- 8h başına medyan
- -0.8612%
- En yüksek
- Bybit 0.0013%/1h (10.95%)
- En düşük
- WhiteBIT -0.5979%/4h (-1309.46%)
- 0.8537%8h başına spread
- Borsalar
- 13
- 8h başına ortalama (hacim ağırlıklı)
- -0.0906%
- 8h başına medyan
- -0.1070%
- En yüksek
- KuCoin 0.0675%/1h (591.30%)
- En düşük
- Gate -0.3137%/8h (-343.50%)
- 0.7524%8h başına spread
- Borsalar
- 13
- 8h başına ortalama (hacim ağırlıklı)
- -0.2509%
- 8h başına medyan
- -0.2456%
- En yüksek
- Deepcoin -0.1690%/8h (-185.06%)
- En düşük
- XT.COM -0.4607%/4h (-1008.91%)
- 0.6106%8h başına spread
- Borsalar
- 15
- 8h başına ortalama (hacim ağırlıklı)
- -0.1068%
- 8h başına medyan
- -0.0956%
- En yüksek
- WEEX -0.0077%/8h (-8.43%)
- En düşük
- Kraken -0.0773%/1h (-677.00%)
- 0.5916%8h başına spread
- Borsalar
- 15
- 8h başına ortalama (hacim ağırlıklı)
- 0.0325%
- 8h başına medyan
- 0.0100%
- En yüksek
- Lighter 0.6016%/8h (658.75%)
- En düşük
- Toobit 0.0050%/4h (10.95%)
| NMR | 12 | -0.7890% | -0.8612% | Bybit 0.0013%/1h (10.95%) | WhiteBIT -0.5979%/4h (-1309.46%) | 1.2059% |
| ONE | 13 | -0.0906% | -0.1070% | KuCoin 0.0675%/1h (591.30%) | Gate -0.3137%/8h (-343.50%) | 0.8537% |
| BZ | 13 | -0.2509% | -0.2456% | Deepcoin -0.1690%/8h (-185.06%) | XT.COM -0.4607%/4h (-1008.91%) | 0.7524% |
| RAY | 15 | -0.1068% | -0.0956% | WEEX -0.0077%/8h (-8.43%) | Kraken -0.0773%/1h (-677.00%) | 0.6106% |
| PRL | 15 | 0.0325% | 0.0100% | Lighter 0.6016%/8h (658.75%) | Toobit 0.0050%/4h (10.95%) | 0.5916% |
Sıkça sorulan sorular
- Kriptoda cash-and-carry işlemi nedir?
- Cash-and-carry işlemi, bir varlığı spot piyasada alır ve aynı miktarda vadeli işlem veya sürekli vadeli işlemde short açar. İki bacaktaki fiyat hareketleri birbirini dengeler ve yatırımcı vadeli primini veya fonlama ödemelerini kazanır.
- Cash-and-carry işlemi nasıl para kazandırır?
- Vadeli (vadesi olan) sözleşmelerde kâr, girişte sabitlenen bazdır, çünkü vadeli sözleşme vade sonunda spota yakınsar. Sürekli vadeli işlemlerde kâr, fonlama pozitif kaldığı sürece short pozisyonun aldığı fonlamadır.
- Cash-and-carry işleminin riskleri nelerdir?
- Başlıca riskler; sert bir yükselişte short bacağın tasfiye edilmesi, sürekli sözleşmelerde fonlamanın negatife dönmesi, ücretlerin getiriyi yemesi ve fonları tutan borsadaki karşı taraf riskidir.
- Ters cash-and-carry işlemi nedir?
- Ters cash-and-carry, genellikle varlığı ödünç alarak spotta short açar ve vadeli işlemlerde long açar. Vadeli sözleşmeler spotun altında işlem gördüğünde veya fonlama negatif olduğunda kullanılır, ancak ödünç alma maliyetleri ve ödünç bulunabilirliği çoğu zaman bunu sınırlar.
- Cash-and-carry ile baz işlemi aynı şey mi?
- Evet, kriptoda iki terim genellikle birbirinin yerine kullanılır. İkisi de fiyatları arasındaki farkı veya fonlama oranını yakalamak için spot tutup bir vadeli sözleşmede short açmayı tanımlar.