Giao Dịch Basis Là Gì? Basis Giữa Spot Và Hợp Đồng Tương Lai Trong Crypto
Giao dịch basis mua spot và bán hợp đồng tương lai, hoặc ngược lại, để thu khoảng chênh khi nó hội tụ. Tìm hiểu cách tính và quy đổi basis theo năm, kèm ví dụ.
Cập nhật
Giao dịch basis là vị thế mua một tài sản ở một thị trường và bán nó ở thị trường khác, thường là spot và hợp đồng tương lai, để thu khoảng chênh giá giữa chúng, gọi là basis. Phiên bản phổ biến nhất mua spot và short một hợp đồng tương lai đang giao dịch ở mức premium. Vì hợp đồng tương lai có kỳ hạn hội tụ về giá spot khi đáo hạn, premium trở thành lợi nhuận nếu vị thế được giữ đến ngày tất toán.
Điểm chính
- Basis = giá hợp đồng tương lai − giá spot, thường được biểu thị bằng phần trăm giá spot.
- Basis quy đổi theo năm = basis % × 365 ÷ số ngày đến đáo hạn, một tỷ lệ đơn giản giúp bạn so sánh các hợp đồng.
- Giao dịch tiêu chuẩn là long spot, short hợp đồng tương lai, còn gọi là giao dịch cash-and-carry.
- Biến động giá trên hai chân phần lớn triệt tiêu nhau, nên lợi nhuận đến từ sự hội tụ, không phải hướng giá.
- Với perp, lợi nhuận đến từ các khoản thanh toán funding thay vì một mức basis cố định.
- Phí, ký quỹ, rủi ro thanh lý và rủi ro sàn quyết định giao dịch có đáng làm hay không.
Basis là gì?
Basis là chênh lệch giữa giá hợp đồng tương lai và giá spot của cùng một tài sản:
| Chỉ số | Công thức |
|---|---|
| Basis | Giá hợp đồng tương lai − giá spot |
| Basis % | Basis ÷ giá spot |
| Basis quy đổi theo năm | Basis % × 365 ÷ số ngày đến đáo hạn |
Khi hợp đồng tương lai giao dịch cao hơn spot, basis dương và thị trường ở trạng thái contango. Khi thấp hơn, basis âm và thị trường ở trạng thái backwardation. Xem contango và backwardation để biết điều gì thúc đẩy mỗi trạng thái.
Giao dịch basis hoạt động thế nào
Giao dịch basis cổ điển có hai chân cùng quy mô:
- Mua spot: mua tài sản trên thị trường spot.
- Short hợp đồng tương lai: bán cùng số lượng một hợp đồng tương lai có kỳ hạn đang giao dịch ở mức premium.
Nếu giá tăng, chân spot lãi và chân short hợp đồng tương lai lỗ gần bằng số đó. Nếu giá giảm, điều ngược lại xảy ra. Phần còn lại là basis bạn đã khóa khi vào lệnh. Khi đáo hạn, hợp đồng tương lai được tất toán theo chỉ số spot, basis về 0, và vị thế tổng hợp của bạn đã thu được mức premium ban đầu, trừ chi phí.
Vì giao dịch hầu như không có phơi nhiễm với hướng giá, nó là một dạng giao dịch trung lập delta.
Ví dụ tính toán
Giả sử giá spot ETH là $3,000 và một hợp đồng tương lai đáo hạn sau 120 ngày giao dịch ở $3,054. Bạn giao dịch 10 ETH trên mỗi chân.
Basis khi vào lệnh:
- Basis = $3,054 − $3,000 = $54 mỗi ETH
- Basis % = $54 ÷ $3,000 = 1.8%
- Quy đổi theo năm = 1.8% × 365 ÷ 120 ≈ 5.5%
- Lợi nhuận gộp nếu giữ đến đáo hạn = 10 × $54 = $540
Khi đáo hạn, giả sử ETH tất toán ở $2,700:
| Chân | Vào | Thoát | PnL |
|---|---|---|---|
| Long 10 ETH spot | $3,000 | $2,700 | −$3,000 |
| Short 10 ETH hợp đồng tương lai | $3,054 | $2,700 | +$3,540 |
| Tổng | +$540 |
Kết quả vẫn là $540 bất kể giá tất toán, vì cả hai chân kết thúc ở cùng một mức giá. Giờ hãy trừ chi phí. Giả sử tổng phí giao dịch 0.10% trên giá trị danh nghĩa của mỗi chân, chỉ tính khi vào lệnh:
- Phí = 0.10% × ($30,000 + $30,540) ≈ $61
- Lợi nhuận ròng ≈ $540 − $61 = $479
Nếu bạn còn trả phí để bán spot khi đáo hạn, lợi nhuận ròng sẽ thấp hơn. Thử với số liệu của bạn trong công cụ tính basis.
Lợi nhuận trên vốn
Basis quy đổi theo năm được đo trên giá trị danh nghĩa spot, nhưng vốn của bạn phải bao phủ nhiều hơn thế. Bạn cần toàn bộ khoản mua spot cộng ký quỹ cho vị thế short hợp đồng tương lai. Trong ví dụ, giả sử bạn nộp $6,000 ký quỹ (hiệu quả 5x) cho hợp đồng tương lai:
- Vốn sử dụng = $30,000 + $6,000 = $36,000
- Lợi nhuận trên vốn = $479 ÷ $36,000 ≈ 1.33% trong 120 ngày
- Quy đổi theo năm ≈ 1.33% × 365 ÷ 120 ≈ 4.0%
Ký quỹ nhiều hơn làm giảm rủi ro thanh lý nhưng cũng làm giảm lợi nhuận trên vốn. Ký quỹ ít hơn làm tăng lợi nhuận nhưng tăng khả năng một đợt tăng giá mạnh thanh lý vị thế short trước ngày đáo hạn, dù chân spot đang lãi.
Các loại giao dịch basis
| Loại | Các chân | Nguồn lợi nhuận | Lợi nhuận cố định? |
|---|---|---|---|
| Cash-and-carry | Long spot, short hợp đồng có kỳ hạn | Basis dương hội tụ | Có, nếu giữ đến đáo hạn |
| Cash-and-carry ngược | Short spot, long hợp đồng có kỳ hạn | Basis âm hội tụ | Có, trừ chi phí vay |
| Basis perp (carry funding) | Long spot, short perp | Funding trả cho phe short | Không, funding thay đổi |
| Calendar spread | Short một kỳ hạn, long kỳ hạn khác | Thay đổi khoảng chênh giữa chúng | Không |
Phiên bản ngược cần vay coin, làm phát sinh phí vay. Xem cash-and-carry ngược. Phiên bản perp không bao giờ hội tụ vào một ngày cụ thể, nên nó thu bất kỳ mức funding rate nào thị trường trả.
Rủi ro và sai lầm thường gặp
- Đóng sớm ở mức basis tệ hơn. Basis chỉ được đảm bảo khi đáo hạn. Nếu bạn thoát sớm khi basis đã mở rộng, bạn có thể chịu lỗ.
- Ký quỹ và thanh lý trên chân hợp đồng tương lai. Khoản lãi spot trên một sàn không bảo vệ vị thế short hợp đồng tương lai trên sàn khác khỏi bị thanh lý.
- Rủi ro sàn và lưu ký. Cả hai chân đều phơi nhiễm với các nền tảng đang giữ tiền của bạn.
- Bỏ qua toàn bộ các lớp chi phí. Phí vào, phí thoát, trượt giá, phí rút và chi phí vốn đều bị trừ từ basis.
- So sánh các con số chưa quy đổi theo năm. Basis 1.8% trong 120 ngày và basis 1.0% trong 30 ngày là hai mức lãi năm rất khác nhau.
ArbTide giúp gì
Trang chiến lược cash-and-carry của ArbTide hướng dẫn giao dịch basis cổ điển. Với phiên bản perp, trang funding rate trực tiếp hiển thị funding hiện tại được chuẩn hóa sang APR.
Câu hỏi thường gặp
- Giao dịch basis trong crypto là gì?
- Giao dịch basis mở các vị thế ngược chiều trên spot và hợp đồng tương lai của cùng một tài sản để kiếm lời từ khoảng chênh giữa giá của chúng. Phiên bản phổ biến nhất mua spot và short một hợp đồng tương lai đang giao dịch ở mức premium, rồi thu premium đó khi hợp đồng hội tụ về giá spot.
- Làm sao tính basis quy đổi theo năm?
- Chia basis (giá hợp đồng tương lai trừ giá spot) cho giá spot để có tỷ lệ phần trăm, sau đó nhân với 365 và chia cho số ngày đến đáo hạn. Ví dụ, basis 1.8% khi còn 120 ngày là 1.8% × 365 ÷ 120 ≈ 5.5% mỗi năm.
- Giao dịch basis có phi rủi ro không?
- Không. Phơi nhiễm giá được phòng hộ, nhưng giao dịch vẫn mang rủi ro sàn, rủi ro ký quỹ và thanh lý trên chân hợp đồng tương lai, chi phí khớp lệnh và rủi ro basis mở rộng trước ngày đáo hạn nếu bạn cần đóng sớm.
- Giao dịch basis và giao dịch cash-and-carry khác nhau thế nào?
- Giao dịch cash-and-carry là loại giao dịch basis phổ biến nhất: mua spot, short hợp đồng tương lai. Giao dịch basis là thuật ngữ rộng hơn, bao gồm cả phiên bản ngược, giao dịch basis trên hợp đồng vĩnh cửu để thu funding, và giao dịch giữa hai hợp đồng tương lai.
- Có thể làm giao dịch basis với hợp đồng tương lai vĩnh cửu không?
- Có. Với perp, không có ngày đáo hạn buộc giá hội tụ, nên lợi nhuận đến từ các khoản thanh toán funding thay vì một mức basis được khóa. Lợi nhuận không cố định và có thể âm nếu funding đảo chiều.